كارشناسان يونسكو موظف ندانستن وزارت نفت براي استعلام از ميراث فرهنگي را در انجام پروژه هاي عمراني و اکتشاف،بي توجهي به قوانين ميراث فرهنگي دانسته و نسبت به سرنوشت چغازنبيل اظهار نگراني كردهاند.
كارشناسان سازمان يونسكو عدم استعلام وزارت نفت از سازمان ميراث فرهنگي را بي توجهي به قوانين ميراث فرهنگي در ايران ميدانند و نسبت به سرنوشت چغازنبيل اظهار نگراني كردهاند.
اكنون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از مسئولان وزارت نفت خواسته است تا نقشه دقيق مسير اكتشاف، ميزان مواد و ميزان ارتعاشان و خطرات آن را اعلام كنند. به احتمال بسيار قوي آثار بسيار با ارزش و ناشناخته در استان خوزستان وجود دارد كه به همين دليل باستان شناسان خواستار كاوشهاي دقيق با تامين هزينه از سوي وزارت نفت در اين منطقه شده اند.
«محمد حسن طالبيان»، مدير پروژه چغازنبيل در اين باره گفت: مسئولان پروژه چغازنبيل به يونسكو اعلام كرده اند كه در حال حاضر عمليات حفاري متوقف است و وزارت نفت منتظر اظهار نظر كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي است.»
طالبيان گفت: «وزارت نفت منطقه بسيار وسيعي را در اين استان براي كاوشهاي نفتي در نظر گرفته است. خوزستان از مناطق باستاني كشور است بنابراين بايد تمام اين مسيرها كاوش شود. تپههاي ناشناخته در اين محدوده بسيار زياد است. بايد تمام نقشهها در اختيار مشاوران و كارشناسان سازمان قرار گيرد و يك هيات از باستان شناسان با هزينه وزارت نفت براي كاوش به خوزستان فراخوانده شوند مانند اتفاقي كه در تنگهبلاغي افتاد. پيش تر نيز گفته ميشد در تنگه بلاغي اثر مهمي وجود ندارد اما كاوشها همچنان به شناسايي آثار در اين محدوده منجر ميشود.»
او باتوجه به پيشنهاد وزارت نفت براي تست انفجارها در منطقه مارون و آغاجري گفت: «وزارت نفت با توجه به تخصص خود اين پيشنهادها را داده است اما اطلاعات دقيق بايد در اختيار كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي قرار گيرد تا اين كارشناسان پيشبيني كنند كه چه اتفاقي ميافتد. هنوز هيچ سند كتبي مبني بر اينكه اين پروژه در چه حجمي انجام ميشود، وضعيت سفرههاي زير زميني به چه صورت است، در صورت استقرار و اكتشاف وزارت نفت در اين منطقه چه اتفاقاتي براي اين منطقه و محيط زيست اتفاق ميافتد، دريافت نشده است.»
خوزستان از منطقههاي باستاني كشور است. چند سال پيش وزارت نفت بدون استعلام از سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اقدام به لوله كشي نفت در شوش كرد. اين لولهها دقيقا از دل منطقه باستاني شوش رد شد. كارشناسان با توجه به اينكه ميراث فرهنگي يكي از منابع درآمد زا و دايمي كشور است، مطالعه پيش از انجام پروژههاي عمراني را لازم و ضروري ميدانند. آنها اعتقاد دارند كه نفت بزودي به پايان ميرسد اما ميراث فرهنگي براي هميشه ماندگار است.
وزارت نفت مدعي است كه حريم امنيتي مصوب اين وزارتخانه براي جلوگيري از تخريب ۱۵۰ متر است حال آن که براي چغازنبيل ۳۰۰ متر حريم امنيتي در نظر گرفته شده است. طالبيان در اين ارتباط گفت: «اين حريم براي يك جاده است نه براي يك اثر باستاني است. با تفسيري که وزارت نفت از حريم يک اثر باستاني ارايه مي دهد مي توان گفت که هم اکنون ميتوان در ۱۵۰ متري تخت جمشيد ساخت و ساز كرد حال آن که چنين چيزي بعيد است.»
به گفته طالبيان هنوز وسعت شهر باستاني اورانتاش به طور كامل شناخته نشده است به همين دليل ميزان دقيق حريم اين زيگورات هنوز مشخص نيست. امکان دارد حريم زيگورات روي آثار مهمي قرار گرفته باشد و سفالهايي كه در اين محدوده كشف شده مويد همين حقيقت است.»
كارشناسان تنها راه براي روشن شدن وضعيت چغازنبيل را ارايه اطلاعات دقيق، انتخاب مشاور مورد اعتماد وزارتخانه و سازمان و تامين هزينه كاوشهاي گسترده در اين منطقه از سوي وزارتخانه ميدانند.
طالبيان با اشاره به ادعاي وزارت نفت مبني بر عدم تعيين حريم زيگورات چغازنبيل گفت: «زيگورات چغازنبيل يك اثر جهاني است. يكي از شرطهاي ثبت جهاني يك اثر، تعيين حريم آن است. چگونه ميتوان گفت كه چغازنبيل تعيين حريم نشده است. حريم اين اثر از۱۹۷۹ به همه سازمانها و ارگانها اعلام شده است. از سوي ديگر خيلي از آثار در اين محدوده كاوش نشدهاند. چون لزومي براي كاوش وجود نداشته است. كاوشها در صورت لزوم انجام ميشود در غير اين صورت بايد تمام ايران را كاوش كرد.»
اين كارشناس توقف عمليات اكتشاف نفت در چغازنبيل از سوي وزارت نفت را به فال نيك گرفت و گفت: «باتوجه همكاري وزارت نفت بايد منتظر يك اتفاق خوب بود. اين اثر ناموس ملي است و براي تك تك ايرانيان مهم است.»
«عبدالرسول وطندوست»، مدير امور بينالملل پروژه چغازنبيل نيز گفت: «چغازنبيل در فهرست آثار جهاني به ثبت رسيده است و در صورت بروز خطر براي اين اثر، تعهد ايران در محافل جهاني به زير سوال ميرود. وقتي يك اثر در فهرست جهاني به ثبت ميرسد آن كشور متهد است كه قوانين كنوانسيونهاي آن سازمان را رعايت كند. بهترين راه اين است كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و وزارت نفت با هماهنگي و همكاري تصميمي را اتخاذ كند كه به نفع كشور باشد.»
منبع : ميراث خبر